Nga Skënder Minxhozi/
Njëzet vjet më parë ndodhte një ngjarje që nuk gjen asnjë precedent në historinë e pluralizmit 26 vjeçar shqiptar. Gazeta më e madhe në Shqipëri (për atë kohë, por edhe për sot) Koha Jonë, gdhihej e shkrumbuar në mëngjesin e 3 marsit të vitit 1997, përmes shokut të rëndë psikologjik jo vetëm për botuesit e gazetarët e saj, por edhe për të gjithë opinionin publik shqiptar. Ishin kohë të vështira, një palë zgjedhje ishin vjedhur pak muaj më parë, një sistem piramidash financiare kishte përpirë thuajse gjithçka shqiptarët kishin krijuar në gjashtë vite demokraci e po rrëzohej me zhurmë, gjysma e vendit ishte në kaos total, një president po rizgjidhej mes breshërive të kallashnikovëve dhe gjendja e jashtëzakonshme sapo ishte shpallur.
Djegia e gazetës Koha Jonë shënoi një faktor përshpejtues të krizës së rëndë politike, ekonomike e sociale që po kalonte asokohe Shqipëria. Pas një regjimi pesëvjeçar me fasadë demokratike, por me praktika autoritariste dhe totalitare, gjatë të cilit ishin burgosur kreu i opozitës dhe gazetarët oponentë, ishte dhunuar Kushtetuta e shkelur me këmbë liritë e të drejtat, vendi po shkonte drejt një takimi dramatik më historinë në pranverën e vitit 1997. Dhe zjarrvënia e gazetës më të madhe të vendit, ishte këmbana më e fortë e alarmit për anarkinë që po trokiste dhe që do të merrte mijëra jetë njerëzish. Duke ja ndryshuar një herë e përgjithmonë faqen vendit.
Të djegësh një gazetë është një akt i marrë dhe i palogjikshëm në një sistem demokratik. Veçse në një ambjent që dominohej nga dhuna, instiktet dhe konfliktet e skajshme, kjo ngjarje u përjetua si një pjesë “normale” e mozaikut të rënies së shtetit. Depot e armatimit që do të hapeshin pas pak ditësh, lëvizjet e trupave ushtarake drejt Jugut dhe klima e terrorit që mbizotëroi në vend për muaj të tërë, do të ishin zhvillime edhe më dramatike sesa djegia e zyrave të Koha Jone në njërën nga lagjet e vjetra të Tiranës.
Njëzet vjet nga ajo ditë, ne gazetarët që patëm fatin të punojmë në gazetën që u bë universiteti më prodhimtar i gazetarisë shqiptare, s’mund të mos kujtojmë dramën, tendosjen dhe efektin e skajshëm që krijoi në jetët tona ajo ngjarje unikale për karrierën e një gazetari. Në vitet që pasuan shtypi shqiptar i njohu të gjitha: lindjen e mediave elektronike, krizën ekonomike, presionet gjithfarësh të shtetit e politikës, dhunën e pronarëve për interesat e tyre financiare, njohu banalizimin e lajmit, kaosin e medias online dhe rënien e medias së shkruar. Për fat të mirë, nuk ka njohur një ngjarje si ajo e 3 marsit 1997, kur gazetarët e gazetës më të madhe të Shqipërisë u detyruan të mblidhnin copa letrash të djegura në oborrin e mbytur nga uji i zjarrfikëses, ndërsa mbi kokat e tyre dritaret e redaksisë trekatëshe ende nxirrnin tymin e kompjuterave, paisjeve të tjera dhe dyerve të shkrira nga flakët. Koha Jonë nuk do të ishte kurrë më ajo e para. E bashkë me të as vetë Shqipëria.
